Wetenschappen

Inca’s hadden heel wat wetenschappelijk inzicht. Zo konden de ingenieurs het water voor de terrassen naar het bovenste terras op een helling leiden en ervoor zorgen dat het water tegelijkertijd naar beneden stroomde zodat ieder terras bevloeid werd. Daarnaast waren er ook architecten die zorgvuldig bedachten hoe het grondplan van een gebouw er uit moest zien en hoe de stenen het best geplaatst werden. Daarnaast waren ze op vlak van wiskunde, geneeskunde en tijdsberekeningen ook zeer vooruitstrevend.

Wiskunde

De Inca’s maakten van een zeer ingewikkeld reken- en telsysteem gebruik; de quipu. Hierdoor kon men alle getallen en data vastleggen volgens rekenkundige tabellen.

Een quipu bestond uit allerlei touwen. Er werden touwen in verschillende kleuren verticaal aan het hoofdtouw geregen. De knopen die in de verticale touwen te zien waren, gaven de informatie over de hoeveelheden en producten weer. De onderste knopen gaven de eenheden aan, de knopen daarboven de tientallen. De verschillende kleuren gaven de verschillende eenheden weer maar konden ook voor verschillende voorwerpen of mensen staan.

Quipu.

Daarnaast moest men ook goed kijken in welke richting de knoop vastgemaakt was (vooraan, achteraan, links, rechts) en naar de dikte want deze hadden ook verschillende betekenissen. Deze heeft men tot op de dag van vandaag nog niet allemaal kunnen ontcijferen.

Door de quipu’s kon men dus heel wat informatie bewaren en archiveren. Zo kon men bijvoorbeeld nagaan hoeveel lama’s iemand in zijn bezit had, hoeveel graan men geoogst had… Aan het hof van de Sapa Inca bevond zich een uitgebreid Quipu-archief. Dit werd jammer genoeg vernietigd door de Spaanse veroveraars waardoor onderzoekers de geheimen van de knopen nooit volledig hebben kunnen uitzoeken.

Natuurlijk kon niet iedereen de betekenis van een quipu afleiden. De quipu camayoc was de houder van de quipu. Hij kon al deze informatie ‘lezen’ en vertellen. De informatie die de quipu’s bevatten, werd vaak van generatie op generatie doorverteld.

Kalender en tijd

Kalender

De Inca’s bestudeerden de bewegingen van de zon, maan en de sterren.  Door de verschillende waarnemingen konden de Inca’s vaststellen wanneer het tijd was voor een bepaalde plechtigheid of wanneer men moest zaaien en oogsten.

 Zonnekalender

Op de zonnekalender berekende men de 12 maanden. De tijd werd gemeten aan de hand van de stand van de zon en de afstand die deze langs de hemel aflegde. Een week duurde tien dagen. Een maand duurde van nieuwe maan tot nieuwe maan (ongeveer 30 dagen). Het Inca-jaar telde net zoals bij ons twaalf maanden.

Ceremoniekalender

Elke maand werd naar een bepaalde eredienst genoemd;

januari

Uchuc Pocoye (kleine rijpingstijd)

februari

Hatun Pucuy (grote rijpingstijd)

maart

Pacha-Puchuy (bloeitijd)

april

Ayri Huay (feest van de Sapa Inca)

mei

Aymoray quilla (grote oogstfeest)

juni

Inti-Raymi (zonnefeest)

Juli

Anta-Situwa (reiniging van de aarde)

augustus

Capac-Situwa (algemene reiniging)

september

Coya-Raymi (feest van de Maan)

oktober

Uma-Raymi (feest van het water)

november

Ayamarca (processie ter ere van de overledenen)

december

Capac-Raymi (schitterend feest)

 Tijd

In heel wat steden stond een soort van openluchtaltaar met in het midden een rechtopstaande steen. Deze diende als soort van zonnewijzer.

Aan de lengte van de schaduw kon men zien hoe laat het was. ’s Middags stond de zon loodrecht boven de steen en was er geen schaduw.

Zonnewijzer.

Geneeskunde

De Inca’s geloofden dat alle ziektes bovennatuurlijke oorzaken hadden. Zo geloofden ze dat de wind kwade machten in iemands lichaam kon blazen waardoor deze persoon dan ziek zou worden.

Hierdoor leek hun manier van genezen meer op tovenarij. Om iemand te kunnen genezen, werkte men vooral met spreuken, gezangen, trances…

Voorbeeld: Wanneer iemand zijn arm of been gebroken had, ging men terug naar de plek waar dit gebeurd was en offerden ze een dier. Ze geloofden dat de patiënt dan snel zou herstellen en door de goden tegen boze geesten beschermd zou worden.

Medicijnen

Planten en kruiden

De dokters en genezers bezaten een grote kennis over planten en kruiden. Deze waren immers zeer belangrijk om iemand te kunnen genezen.

Wonden genas men in de meeste gevallen met het sap van een paprikaplant. Iemand die aan reuma leed, moest een drankje drinken dat gemaakt werd van yuca-bladeren.

Het beroemdste plantaardige medicijn waren de cocabladeren. Inca’s kauwden op deze om vermoeidheid en honger weg te nemen. Daarnaast hadden de cocabladeren ook een verdovende functie en werd dit vaak toegediend wanneer iemand geopereerd moest worden.

Mineralen

Naast planten en kruiden werden ook mineralen gebruikt om zieke mensen te genezen. Tegen jicht moesten de patiënten klei eten en om bloedingen tegen te gaan gebruikten ze gemalen jaspis.

Om kwade geesten uit een huis te jagen, werden menselijke uitwerpselen gebruikt! Men dacht dat de geur de boze geesten zou verdrijven. Daarnaast smeerde men ook zieke kinderen in met urine ; men vertrouwde op de geneeskrachtige werking van de ammoniak die hierin zit.

In Peru verkoopt men vandaag nog steeds planten en kruiden tegen suikerziekte, maagpijn, slapeloosheid…

Ziektes

De meest voorkomende ziektes bij de Inca’s waren longontstekingen, bronchitis en een vorm van lepra. Met de komst van de Spanjaarden kwamen er nog heel wat andere ernstige ziektes bij waaronder de pest, pokken, griep, mazelen en roodvonk. Deze ziektes hebben duizenden Inca’s het leven gekost.

Genezers

Heel wat Inca-priesters werden ook aangewezen als dokters of genezers. Sommigen onder hen waren zeer goede chirurgen. Een chirurg-priester noemde men een ‘sancoyoc’. Deze kon verbrijzelde of ontstoken ledematen amputeren, kiezen trekken, ontstekingen verhelpen en zelfs hersenoperaties uitvoeren. Men doorboorde de schedel om de druk te verlichten en om eventuele kwade geesten te verdrijven. Heel wat patiënten overleefden deze ingreep!

Doorboorde schedel.

Men verdoofde de patiënten d.m.v. hypnose of men liet ze op cocablaadjes kauwen. De chirurgen opereerden met messen die uit goud, koper of vuursteen bestonden. Men wist precies hoe men een wonde moest genezen tegen een ontsteking en om iemand te hechten gebruikten ze mierenkaken. De beste chirurgen werden tewerkgesteld in het leger of in de grote steden.

Mierenkaken.

Cocaplant.

Bronnen

RICCIU F., De beschaving van de Inka‟s, p. 6-11
MALAM J., Sporen uit het verleden: De Inka‟s, p. 22 + 28-29
KENDALL A., Everyday life of the Inca‟s, p. 186-189
Afbeelding zonnewijzer: MALAM J., Sporen uit het verleden: De inka‟s, p. 23
Afbeelding schedel: Malam, J., Sporen uit het verleden: de Inca‟s, p. 28
Afbeelding mier: Internet, (http://www.wallpapers-free.co.uk/background/insects/ants/giant-ant/)
Afbeelding cocaplant: http://www.dailytzolkin.com/nl/nieuws/1/Geschiedenis/De_Coke_in_Cola/artikel382.htmdt